کاوشگر لوسی ناسا تاریخچه پنهان یک سیارک بادامزمینیشکل را آشکار کرد
سیمونه مارچی، اخترفیزیکدان مؤسسه پژوهشی ساوتوست، پژوهشگر ارشد مأموریت لوسی و نویسنده اصلی مطالعه جدید به ساینتیفیک آمریکن میگوید دونالد یوهانسون صرفاً هدفی فرصتطلبانه برای آزمایش ابزارها نبود؛ زیرا دانشمندان از قبل تا حدی منشأ این سیارک را میدانستند. این سنگ فضایی احتمالاً عضوی از خانواده «اریگونه» است؛ گروهی از سیارکها که به نظر میرسد بقایای جرمی بزرگتر باشند که حدود ۱۵۰ میلیون سال پیش در اثر یک برخورد عظیم متلاشی شد.
مارچی میگوید: «در مقیاس تاریخ منظومه شمسی، ۱۵۰ میلیون سال تقریباً همین دیروز است.» همین موضوع باعث میشود دونالد یوهانسون یک «نقطه اتکای تازه» برای فهم تغییرات تدریجی سیارکها در طول زمان باشد.
مارچی افزود: «در مقیاسهای میلیارد ساله، تشخیص اینکه کدام فرآیند چه اثری داشته واقعاً دشوار است؛ زیرا اتفاقات زیادی در این میان رخ میدهد. اما اینجا وضعیتی تقریباً ایدهآل داشتیم تا دانش خود را آزمایش کنیم و درباره فرآیندهایی که برخی از آنها درمورد تروجانها نیز صدق میکند، بیشتر یاد بگیریم.»
مارچی میگوید برخوردها عامل اصلی تغییر سیارکها هستند و دونالد یوهانسون نیز از این قاعده مستثنا نیست. اندازهگیریهای لوسی نشان میدهد ترکیب این سیارک شبیه دیگر سیارکهای غنی از کربن در خانواده اریگونه است. فضاپیما همچنین وجود مواد معدنی دگرگونشده توسط آب را آشکار کرده که احتمالاً پیش از خردشدن جرم اصلی این خانواده در اثر برخورد، درون آن شکل گرفتهاند.
مهمتر از همه، تصاویر لوسی به مارچی و همکارانش امکان داد تا دهانههای برخوردی روی سطح دونالد یوهانسون را بهدقت مورد بررسی قرار دهند و آنها را براساس اندازه دستهبندی کنند. براساس میزان فرسایش ناشی از برخوردها، سن این سیارک حدود ۱۵۵ میلیون سال تخمین زده شده است. شکل بادامزمینی و چرخش آهستهاش نیز احتمالاً نتیجهی گرمشدن توسط نور خورشید است؛ پدیدهای که در طول میلیونها سال میتواند با ایجاد گشتاورهای بسیار کوچک، سرعت چرخش سیارک را تغییر دهد و مواد سطحی را جابهجا کند.
دونالد یوهانسون احتمالاً عضوی از خانواده «اریگونه» است و با عمر تقریباً ۱۵۵ میلیون سال، سیارکی بسیار جوان محسوب میشود
نکته جالب این است که «گردن» باریک بین دو بخش سیارک تقریباً فاقد دهانههای کوچکتر از حدود نیم کیلومتر است. بهگفته مارچی، دهانهها در آن قسمت احتمالاً در نتیجهی رانشهای سطحی پر شدهاند یا ممکن است در اثر برخورد بزرگی که حدود ۴۰ میلیون سال پیش موجب لرزش کل سیارک شد، حذف شده باشند.
مارچی میگوید: «شگفتانگیز است که میتوانیم چنین تصویر تکاملی یکپارچهای بسازیم. درباره بیشتر سیارکهای دیگر نمیتوانیم این کار را انجام دهیم؛ زیرا نمیدانیم دقیقاً چگونه و چه زمانی شکل گرفتهاند. ما ادعا نمیکنیم که همه چیز را درباره دونالد یوهانسون میدانیم، اما دانستههای فعلیمان داستانی منسجم و سازگار با درک قبلی ما ارائه میدهد.»
مقصد بعدی لوسی سیارک تروجان «یوریبیتس» با قطر ۶۸ کیلومتر و قمر آن «کوئتا» خواهد بود. این فضاپیما ۱۲ اوت ۲۰۲۷ (۲۱ مرداد ۱۴۰۶) از کنار آنها میگذرد و بعداً از سه تروجان دیگر در ابر جلویی مشتری بازدید میکند. لوسی سپس در سال ۲۰۳۱ از کنار زمین میگذرد و با دریافت کمک گرانشی از سیارهمان و افزایش سرعت، در سال ۲۰۳۳ به یک سیارک دوتایی دیگر در ابر تروجان پشتی مشتری میرسد.
مطالعه ۱۸ ژوئن در نشریه ساینس منتشر شد.